Fotoğraf: Göl kıyısı, sıradan bir sabah · Köyceğiz · M.Barış Ak, fotoğrafçının izniyle
Köyceğiz, tatlı suyunu Dalyan Kanalı üzerinden denize boşaltan — ve karşılığında tuzlu suyu geri alan — bir göl. Yörede buna ayaklı göl deniyor; anlatıya göre dünyada yedi tane var ve Türkiye'deki tek örnek bu. Aynı su rejimi gölün beyaz nilüferini besliyor: düzenli olarak kimsenin izlemediği bir varlık. 1860'ta kurulan ilçe de bu suyun üzerinde büyüdü — dalyan balıkçılığı, narenciye, kayıkçılık. Bu vitrinin içeriği hâlâ yaşayan insanların hafızasında. Aynı sistem iki kaplumbağayı da taşıyor, ama farklı yerlerde: caretta caretta gölde değil, kanalın denize açıldığı Dalyan-İztuzu Kumsalı'nda yuvalıyor — 2025 sezonunda 770 yuva (km başına 164), 56.067 yumurta ve 38.644 yavru; çıkış başarısı %67. Göl ve kanalın kendi türü ise Nil yumuşak kabuklu kaplumbağası (Trionyx triunguis): 2025'te 13 iz ve 3 yuva kaydedildi, üç yuvanın üçü de tilkiler tarafından tamamen kaybedildi.15